]

                                                                                                                       


  • 184 - Tonga 18.05.2010 :: 18:48

    Comment (1)



    Nazwa oficjalna: Królestwo Tonga

    Nazwa zwyczajowa: Tonga

    Polska nazwa mieszkańców: Tongijczyk, Tongijka, Tongijczycy

    Obszar lądu: 747,3 km2

    Liczba wysp: 171 (36 stale zamieszkanych)

    Stolica: Nukualofa na wyspie Fuamotu

    Ludność: 108 tys.

    Przyrost naturalny: 1%

    Języki: tongijski, angielski

    Waluta: paanga

    PNB ogólnie: US$ 177 mln

    PNB na 1 mieszkańca: US$ 1614

    Wzrost gosp.: 2,2%

    Niezależność od: 1970 r.

    Domena internetowa: .to

    Numer kierunkowy: +676

    Czas lokalny: GMT+ 13


    Tonga leży w południowej części Oceanu Spokojnego, w Polinezji. Od północy graniczy z Samoa, od północnego zachodu z Wallis i Fortuną, od zachodu z Fidżi, od wschodu z Niue, a od pólnocnego wschodu z Samoa Amerykańskim. Terytorium Tonga obejmuje archipelag o tej samej nazwie, składający się z ok. 169 wysp, podzielonych na trzy główne grupy: Tongatapu, Ha'apai, Vava'u. Wyspy Tonga są przeważnie niskimi, koralowymi atolami, jedynie nieliczne są pochodzenia wulkanicznego z czynnymi wulkanami. Najwyższy szczyt na wyspie Kao - 1030 m n.p.m.

    Klimat podrównikowy wilgotny. Średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 30°C i 322 mm, w lipcu 25°C i 77 mm. Częste cyklony tropikalne. Lasy pokrywają 11 proc. powierzchni kraju. Ze zwierząt żyje tu m.in. największy na świecie nietoperz - rudawka wielka (lis latający), a także wiele gatunków ptaków.
     
    Ustrój polityczny
    Tonga jest dziedziczną monarchią konstytucyjną, należącą do brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Głową państwa jest król (od 2006 r. jest nim Siaosi Tupou V), który mianuje premiera (obecnie jest nim dr Feleti Sevele) i ministrów na dożywotnią kadencję (w praktyce ministrowie pracują do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego).

    Częścią systemu politycznego Tonga jest również parlament. Jednak jego demokratyczna legitymacja jest ograniczona. Obywatele mogą wybierać jedynie 9 spośród 23 deputowanych. Reszta jest wybierana spośród członków prominentnych rodów i nominowana przez króla. W Tonga nie działają partie polityczne w zwyczajowym rozumieniu tego słowa, w końcu lat 80. powstał jednak opozycyjny ruch obywatelski domagający się większej demokratyzacji kraju. Obecnie trwają prace nad zmianą konstytucji, która umożliwi większy udział zwykłych obywateli w życiu politycznym.
     
     Gospodarka
    Gospodarka Tonga należy do najbardziej zróżnicowanych w Oceanii. Oparta jest na rolnictwie - użytki rolne zajmują 72 proc. powierzchni kraju. Uprawia się głównie: palmę kokosową, wanilię, pochrzyn, kolokazję, maniok, banany, drzewo chlebowe, warzywa. Jednym z podstawowych produktów eksportowych jest kabaczek, wysyłany głównie do Japonii. Kraj posiada również liczne zakłady przemysłu spożywczego i rzemieślnicze. Dobrze rozwinięte jest rybołówstwo. Mieszkańcy Tonga utrzymują się również dzięki pomocy rodzin mieszkających za granicą oraz dzięki turystyce (generuje 15 proc. PKB). Głównymi partnerami handlowymi Tonga są: Australia, Nowa Zelandia, Japonia i Fidżi.


     
     Historia
    Pierwsze ślady zasiedlenia wysp Tonga pochodzą sprzed 3 tys. lat. W VII-VIII w. zamieszkujący wyspy Polinezyjczycy tworzyli jedno z najstarszych państw w Oceanii. W XIII w. wpływy władców Tonga obejmowały znaczną część Oceanu Spokojnego.W 1616 jako pierwsi Europejczycy dotarli do wysp Tonga Holendrzy - W.C. Schouten i J. Le Maire. Później rejony te eksplorowali m.in. A. Tasman (1643) oraz J. Cook (1773, 1777), który nazwał Tonga Wyspami Przyjacielskimi.

    Pod koniec XVIII w. na Tonga pojawili się na wyspach pierwsi osadnicy europejscy, w 1826 r. rozpoczęła działalność misja metodystów. W 1831 r. Taufa'ahau Tupou, wódz jednego z królestw, przyjął chrzest i przy poparciu Brytyjczyków podporządkował sobie całe Tonga. W 1845 r. koronował się na króla jako George Tupou I. Utworzył parlament, rząd, nadał konstytucję oraz ustanowił się głową Wolnego Kościoła.

    W 1900 r. Tonga podpisało traktat o przyjaźni z Wielką Brytanią, która w 1905 objęła je protektoratem. W 1939 r. królowa Tonga wypowiedziała wojnę Niemcom, powołała Tongijskie Siły Obrony i zezwoliła na stacjonowanie na wyspach wojsk USA i Nowej Zelandii. W 1965 r. władzę w Tonga objął król Taufa'ahau Tupou IV. Dzięki jego zabiegom 4 czerwca 1970 królestwo uzyskało niepodległość w ramach brytyjskiej Wspólnoty Narodów.

    W ciągu swego 41-letniego panowania król Tupou IV wielokrotnie atakowany był za zbyt silny ucisk obywateli. Pod koniec lat 80. uformował się na wyspach opozycyjny Ruch na Rzecz Demokracji, który w wyborach w lutym 1993 zdobył 6 mandatów (z 9 możliwych) w 23-osobowym parlamencie.

    W sierpniu i wrześniu 2005 r. królestwem wstrząsnął strajk 3 tys. pracowników sektora publicznego, którzy domagali się podwyżek płac i poprawy warunków pracy. Po 44 dniach negocjacji żądania zostały spełnione. Opozycja wykorzystała jednak "bojowe" nastroje w społeczeństwie i wysunęła postulaty polityczne dotyczące demokratyzacji kraju. Po demonstracjach pod pałacem królewskim i naciskach ze strony części parlementarzystów, król zgodził się powołać niezależną komisję, która zaproponowała zmiany ustrojowe w celu większej demokratyzacji kraju. Obecnie trwają prace nad zmianą konstytucji według projektu przedstawionego przez komisję.

    10 września 2006 r. król Tupou IV zmarł w szpitalu w Auckland. Nowym władcą został jego najstarszy syn Tupouto'a, który po objęciu tronu przybrał imię Siaosi Tupou V.


    Zdjęcia:

    1

    2

    3

    4

    5

    6

    7

    8

    9

    10

    11

    12

    13

    14

    15

    16

    17

    18

    19

    20

    oceania.stosunki.pl

    Comment (1)




  • |