]

                                                                                                                       


  • 192 - Samoa 20.05.2010 :: 18:06

    Comment (0)



    Nazwa oficjalna: Niezależne Państwo Samoa

    Nazwa zwyczajowa: Samoa Zachodnie

    Polska nazwa mieszkańców: Samoańczyk, Samoanka, Samoańczycy

    Obszar lądu: 2850 km2

    Liczba wysp: 10 (4 zamieszk.)

    Stolica: Apia na wyspie Upolu

    Ludność: 176,8 tys.

    Przyrost naturalny: 1%

    Sr. życia: kob. 73, mężcz. 70,4

    Języki: samoański, angielski

    Waluta: tala (dolar samoański)

    PNB ogólnie: US$ 1 mld

    PNB na 1 mieszkańca: US$ 5600

    Wzrost gosp. 5%

    Niezależność od: 1962 r.

    Domena internetowa: .ws

    Numer kierunkowy: +685


    Geografia
    Samoa to państwo w południowej części Oceanu Spokojnego, w Polinezji. Od północy graniczy z Tokelau, od zachodu z Tuvalu i Wallis i Fortuną, od południa z Tonga, a od wschodu z Samoa Amerykańskim. W skład Samoa wchodzi z 9 wysp, z których jedynie cztery są zamieszkane: Savaii (1715 km2), Upolu (1113 km2), Apolima i Manono. Wszystkie wyspy są pochodzenia wulkanicznego, górzyste. Najwyższy szczyt - Silisili (1858 m n.p.m.) na wyspie Savaii. Wąskie niziny nadbrzeżne otoczone są rafami koralowymi.

    Klimat równikowy, gorący i wilgotny. Średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 26,3°C i 85 mm, w lipcu 25,1°C i 80 mm. W okresie od listopada do marca często występują huragany. Ok. 50 proc. powierzchni pokrywają lasy równikowe. Na wybrzeżach namorzyny.
     
    Ustrój polityczny
    Samoa jest monarchią konstytucyjną. Władzę ustawodawczą sprawuje parlament (Fono), w którym zasiada 49 posłów. 47 miejsc przeznaczonych jest dla przedstawicieli rdzennych mieszkańców Samoa i obsadzanych w wyborach większościowych na trzyletnią kadencję. Bierne prawo wyborcze przysługuje tylko głowom grup plemiennych (mataii). Pozostałe dwa mandaty przyznawane są obywatelom Samoa obcego pochodzenia, którzy wybierani są w osobnych wyborach. Władza wykonawcza należy do rządu, którego szefa w tajnym głosowaniu wybiera parlament i rekomenduje władcy. Premier sam dobiera sobie 12 ministrów i wręcza im nominacje.

    Głową państwa jest władca, wybierany przez parlament na dożywotnią kadencję spośród czterech żyjących wielkich wodzów (tama aiga). Zasada dożywotności obowiązywać będzie tylko do śmierci obecnego władcy - Tuilaepa Sailele Malielegaoiego. Później władcy wybierani będą na pięcioletnie kadencje. Władca Samoa nie odgrywa aktywnej roli z życiu politycznym kraju, choć formalnie musi zatwierdzać ustawy przyjęte przez parlament.
     
    Gospodarka
    Samoa jest państwem słabo rozwiniętym. Najważniejszymi gałęziami gospodarki są: rolnictwo, rybołówstwo, leśnictwo i turystyka. Uprawia się: kukurydzę, ryż, buraki cukrowe, pochrzyn, papaję, chlebowiec oraz na eksport: kakao, orzechy kokosowe (kopra), banany, kawę. Większość towarów produkowanych w Samoa wysyłanych jest do obywateli mieszkających za granicą (głównie w Australii, Nowej Zelandii, na Hawajach i w Kalifornii). Ci w rewanżu przysyłają przekazy pieniężne, które są jednym z ważniejszych źródeł dochodu narodowego. Inne źródła to: dotacje silniejszych państw (Japonii, Australii, Nowej Zelandii, Unii Europejskiej) oraz eksport uprzęży do przewodów wysokiego napięcia produkowanych w japońskiej fabryce w Apia.
     
    Historia
    Ok. 1000 r. p.n.e. archipelag Samoa zasiedliła ludność polinezyjska z wysp dzisiejszego Tonga. W 1722 r. dopłynął tu Holender J. Roggeveen, jednak dopiero w 1768 uczestnicy francuskiej wyprawy L.A. de Bougainville'a jako pierwsi zeszli na ląd. W roku 1787 Francuz F. de Galaup przeprowadził szczegółowe badania wysp. Po podpisaniu traktatów (1838, 1839) regulujących wzajemne stosunki miejscowej ludności z przybyszami z Europy i Ameryki, rozpoczął się napływ kolonistów i kupców, którzy osiedlali się wokół miasta Apia na wyspie Upolu. Wśród miejscowych klanów zaostrzyła się walka o władzę, wspierana przez rywalizujące o wpływy Niemcy, Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone.

    W 1889 r. podpisano traktat berliński, w którym wymienione państwa wyraziły zgodę na powstanie niepodległego Samoa jako państwa neutralnego. Walki między klanami wybuchły na nowo, na co przedstawiciele trzech mocarstw zareagowali anulowaniem porozumienia z 1889 r. i rozbiorem wysp. Władzę nad zachodnią częścią archipelagu przejęły Niemcy, we wschodniej pozostali Amerykanie.

    Po wybuchu I wojny światowej Samoa niemieckie przejęła Nowa Zelandia. Na kongresie wersalskim w 1919 r. byłą kolonię niemiecką (zwaną od tej pory Samoa Zachodnim) przekazano Nowej Zelandii jako mandat Ligi Narodów. Podczas II wojny światowej stacjonujące na Samoa wojska amerykańskie wybudowały na Upolu lotnisko wojskowe i sieć dróg kołowych, inicjując rozwój infrastruktury gospodarczej. Po wojnie (1946) Samoa Zachodnie jako terytorium powiernicze ONZ pozostało w administracji Nowej Zelandii. W 1947 r. powstały pierwsze organy samorządowe (m.in. Zgromadzenie Ustawodawcze - Fono), równocześnie wzmogły się tendencje autonomiczne.

    W 1961 r. odbyło się nadzorowane przez ONZ referendum w sprawie przyjęcia nowej konstytucji i ogłoszenia niepodległości kraju. Rok później Samoa Zachodnie stało się w pełni suwerennym państwem. W kwietniu 1991 odbyły się wybory do Zgromadzenia Ustawodawczego, w których po raz pierwszy zastosowano ordynację gwarantującą równe i powszechne prawo wyborcze. W 1997 r. parlament postanowił zmienić nazwę państwa, z Samoa Zachodniego na Samoa.
     
    Główne problemy
    1. Wysoki poziom emigracji obywateli,
    2. Zmiany kulturowe powodowane przez rosnącą liczbę turystów odwiedzających kraj i obywateli powracających z zagranicy.

    Zdjęcia:

    1

    2

    3

    4

    5

    6

    7

    8

    9

    10

    11

    12

    13

    14

    Comment (0)




  • |