]

                                                                                                                       


  • 195 - Wyspy Salomona 20.05.2010 :: 19:08

    Comment (61)



    Nazwa oficjalna: Wyspy Salomona

    Nazwa zwyczajowa: Wyspy Salomona (Archipelag Guadalcanal)

    Polska nazwa mieszkańców: Salomończyk, Salomonka, Salomończycy

    Obszar lądu: 27 540 km2

    Liczba wysp: 992 (347 zamieszkanych)

    Stolica: Honiara na Guadalcanal

    Ludność: 460 tys.

    Przyrost naturalny: 2,6 proc.

    Języki: angielski, języki melanezyjskie

    Waluta: dolar Wysp Salomona

    PNB ogólnie: US$ 35 mln (2002)

    PNB na 1 mieszkańca: US$ 79 (2002)

    Wzrost gosp.: 5,8% (2003)

    Niezależność od: 1978 r.

    Domena internetowa: .sb

    Numer kierunkowy: +677

    Geografia
    Wyspy Salomona to państwo obejmujące archipelag wysp o tej samej nazwie (z wyjątkiem dwóch wysp na północy - Bougainville i Buka należących do Papui-Nowej Gwinei) oraz wyspy: Rennell, Ontong Java (Lord Howe Atoll), Stewart i Santa Cruz. Położone jest w zachodniej części Oceanu Spokojnego, w środkowej Melanezji, na północny wschód od Australii. Od północy graniczy z Nauru, od zachodu, z Papuą Nową-Gwineą, od południa z Vanuatu, od wschodu z Fidżi i Tuwalu.


    Geograficznie archipelag Wysp Salomona stanowi przedłużenie archipelagu Bismarcka. Do największych wysp zalicza się: Guadalcanal (6470 km2), Santa Isabel (4660 km2), Malaita (4070 km2), San Cristóbal (3048 km2), Choiseul (2540 km2), Nowa Georgia (1761 km2). Powierzchnia wysp górzysta, pochodzenia wulkanicznego. Najwyższy szczyt - Popomanaseu, 2381 m n.p.m. (na wyspie Guadalcanal).

    Klimat równikowy, gorący i wilgotny, ochładzany przez bryzę morską. Wysokie temperatury i ulewne deszcze występują w okresie monsunu (od listopada do kwietnia). Średnia temperatura powietrza i średnia suma opadów dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 28,9°C i 325 mm, w lipcu 27,8°C i 84 mm. Naturalną szatę roślinną stanowią lasy równikowe. Świat zwierzęcy reprezentują liczne gatunki ptaków i endemiczny legwan.
     
     Ustrój polityczny
    Wyspy Salomona są monarchią konstytucyjną z królową brytyjską jako głową państwa. Elżbietę II reprezentuje gubernator generalny, wybierany przez parlament na pięcioletnią kadencję. W jednoizbowym parlamencie zasiada 50 posłów wybieranych w głosowaniu powszechnym na czteroletnią kadencję. Szef rządu (obecnie Derek Sikua) wybierany i nominowany jest przez parlamentarzystów a wskazani przezeń ministrowie, nominowani przez gubernatora.

    Kraj podzielony jest na dziewięć prowincji. Każda posiada własną radę wybieraną w powszechnym głosowaniu oraz lokalny rząd. Do kompetencji władz prowincji należą sprawy służby zdrowia, edukacji i komunikacji.
     
     Gospodarka
    Od kilku lat gospodarka Wysp Salomona pogrąża się w kryzysie spowodowanym konfliktem etnicznym na największej wyspie Guadalcanal. Przed wybuchem konfliktu największym pracodawcą na wyspach była spółka Salomon Taiyo, utworzona przez rząd Wysp Salomona i japońską kompanię przetwórstwa rybnego Tao. Zajmowała się produkcją konserw rybnych, popularnych na całym świecie. Od 2000 r. jej działalność została jednak mocno ograniczona sytuacją na Guadalcanal. Podobne kłopoty ma australijska firma Delta Gold posiadająca koncesję na eksploatację złóż złota na znajdujących się na terenach objętych wojną domową..

    Obecnie ok. 80 proc. społeczeństwa utrzymuje się z rybołówstwa lub rolnictwa, obywając się bez pieniędzy - szczególnie na prowincji kwitnie handel wymienny. Uprawia się kakaowce, banany, bataty, ziemniaki, warzywa, ryż. Szczególne znaczenie mają palmy kokosowe i wytwarzany z nich olej palmowy, który - zanim wybuchły walki plemienne - stanowił 40 proc. wszystkich produktów sprzedawanych za granicę.

    Wśród innych zasobów duże znaczenie ma drewno eksportowane głównie do sąsiednich państw. Nieźle rozwinięty jest przemysł włókienniczy, spożywczy, produkcja akumulatorów i włókien szklanych. Z myślą o turystach funkcjonują niewielkie warsztaty rzemieślnicze nastawione na inkrustowanie muszli oraz wyplatanie mat i koszy. Dużą część budżetu stanowią dopłaty bogatszych sąsiadów: Australii, Japonii, Nowej Zelandii, Tajwanu i Wielkiej Brytanii.
     
     Historia
    Wyspy wchodzące w skład dzisiejszego państwa odkryte zostały w 1568 r. przez hiszpańskiego żeglarza Álvaro de Mendana de Neyrę. W podróż wysłał go gubernator Peru, który chciał objąć w posiadanie legendarne Wyspy Salomona - krainę pełną złota i srebra. W następnych dziesięcioleciach (m.in. w 1595 i 1606) Hiszpanie podejmowali próby kolonizacji, ale bez wielkich sukcesów. W XVIII i XIX w. wyspy odwiedzali łowcy niewolników z Australii i Fidżi, którzy łącznie wywieźli prawdopodobnie około 30 tys. rdzennych mieszkańców.

    W 1885 r. północna część archipelagu weszła w skład protektoratu niemieckiego, a w 1893 Anglicy przejęli kontrolę nad południową częścią. W 1899 r. Niemcy zrzekły się swych praw w zamian za uznanie przez Wielką Brytanię roszczeń niemieckich do Samoa Zachodniego. Do II wojny światowej na wyspach powstało kilka prywatnych plantacji kokosów.

    Wkrótce po ataku na Pearl Harbor w 1941 r. Wyspy Salomona zajęte zostały przez Japończyków. W sierpniu 1942 r. wojska amerykańskie próbowały odzyskać kontrolę nad strategicznie położonym archipelagiem. Jednak po niezwykle ciężkich ponad sześciomiesięcznych walkach musiały się wycofać. Japończyków udało się wyprzeć dopiero wiosną 1945 r. Po wojnie wyspy pozostawały terytorium USA, aż do 1976 r. gdy otrzymały autonomię wewnętrzną, a dwa lata później (7 lipca 1978 r.) uzyskały pełną niepodległość.

    W 1998 r. na głownej wyspie archipelagu - Guadalcanal - wybuchły zamieszki o podłożu etnicznym. Rdzenni mieszkańcy Guadalcanal starli się z imigrantami z sąsiedniej wyspy Malaita. Kilkanaście osób zostało zabitych, a ponad 20 tys. Malaitan musiało uciekać za granicę. Po kilku miesięcznym okresie spokoju walki wybuchły ze zdwojoną siłą. Oba wrogie obozy utworzyły oddziały bojówkarskie (Ruch Wolności Isatabu z Guadalcanal i Orły z Malaity), które toczyły potyczki niemal na całym obszarze wyspy. W lipcu 2000 r. Orły zdobyły stolicę kraju - Honiarę i zmusiły ustąpienia dotychczasowego premiera Bartolomewa Ulufa'alu. Jego miejsce zajął Monasseh Sogavare. Dzięki jego mediacji w październiku 2000 r. oba ugrupowania podpisały rozejm i zobowiązały się uczestniczyć w negocjacjach dotyczących podziału wpływów na wyspie. Porozumienia nie uznał jednak jeden z lokalnych watażków - Harold Keke i do sierpnia 2003 r. terroryzował wschodnią część wyspy w regionie Weather Coast. Obecnie jest sądzony za morderstwa.

    Latem 2003 r. rząd niemal utracił możliwość kontrolowania sytuacji w kraju, który stanął na skraju bankructwa i anarchii. W połowie lipca parlament Wysp Salomona zaakceptował ustawę dającą międzynarodowym siłom pokojowym prawo do inwazji na Guadalcanal. Swoich żołnierzy do Wysp Salomona wysłały m.in. Australia, Nowa Zelandia, Papua-Nowa Gwinea, Fidżi i Vanuatu. Obecbnie sytuacja jest już opanowana i w kraju panuje względny spokój.

    W końcu grudnia 2002 r. przez wyspy grupy Santa Cruz, m.in. Tikopię i Anuę przetoczył się niezwykle silny huragan Zoe. Siła wiatru osiągnęła rekordową prędkość ponad 300 km/h. Mimo to niemal żaden z mieszkańców wysp nie ucierpiał.
     
     Główne problemy
    1. Niestabilna sytuacja polityczna powodowana przez konflikty etniczne na wyspie Guadalcanal. Ścierające się ugrupowania rdzennych mieszkańców i ludności napływowej (głównie z sąsiedniej wyspy Malaita) wpędzają gospodarkę Wysp Salomona w coraz głębszy kryzys.
    2. Niebezpieczeństwo epidemii malarii.

    Zdjęcie:

    1

    2

    3

    4

    5

    6

    7

    8

    9

    10

    11

    12

    13

    14

    15

    16

    17

    Comment (61)




  • |